H R I A T T I R N A
(Sazu puang chungchanga Deputy Commissioner, Saitual Thuchhuah)
Saitual District chhung hmun hrang hrangah Rawṭhing (mau) tam avangin sazu a puang a. Tun hnaiah sazu hian buh thar hma chi bei hmasain, khaw thenkhatah phei chuan seng tur awm lo khawpin buh a eichhe hman a ni tih hriat a ni a. Buh thar hma chi a beih hnuah hian buhpui pawh la sehchhe leh tura ngaih a nih avangin, mipuite kan inven fimkhur a tul hle awm e.
District Agriculture Office, Saitual chuan ṭhing tam kan hmachhawn tur atana in buatsaih nan, khawtinah sazu turte semin, mipuite kan huan/lote vil uluk turin a chah bawk a, chuti chung chuan harsatna hi kan tawk tho niin a lang.
Loneituten sazu kan hrai dawnin, awmze nei zawka kan hrai theih nan a hnuaia mite hi chhinchhiah ni se:-
Sazukua (Live burrows) awmzat azirin sazu tam dan tur tehna fumfe tak a awm a, hetiangin:-
- Index( 15 live burrows/ha): Buh tin 2 ½ hmunah Sazu in a luah lai ngei sazukua 15 a awmin sazu hrai a tul tih a entir.
- ETL (Economic Threshold Level): Tin 2 ½ hmunah sazukua 25 a awm chuan kan thlaite sazu in a ei chhe vek thei tih dinhmunah kan ding a, muangchang lova sazu suat tura chet vat vat a hun tawh a ni. Sazu thang emaw sazu tur ngaihtuah a, sazu suat vat vat tur a ni.
- Severe (50 live burrows/ha): Tin 2 ½ hmunah sazukua 50 a awm tawh chuan buh leh thlai chu sazuin kar lovah a rauh vek dawn tih a entir a ni. Sazu inthlahpun zel loh nan, theih ang anga suat tho tur a ni.
Sazu hrai dawna hriattur pawimawhte:
- Sazu hrai dawn chuan zau khat/hmun khata lo nei ten a huhova hrai tur a ni a, Lo a binga nei tan mahni remchan hunah hrai mai tur a ni. Tin, lo a binga neite tan, sazuin a bei duh zual bik tih hriat a, fimkhur lehzual a ngai.
- Sazu hrai hmain kan lo leh huanah sazukua (live burrows)eng zat nge awm hriat hmasak a, a tul dana zira hrai tur a ni.
- Sazu tur dum(Zinc Phosphide)hman phawt tur a ni.
- Zinc Phosphide chah dawn a, a chah siam dan chu hetiang hian:
- Buh fai/Buh kem/ Vaimim den sawm/chak-ai
- Tel (hriak) eng chi pawh = 10 ml (chaw chah timawm tawk)
- Zinc phosphide (Tur dum) = 10 g (pack khat)
- Hei hi hmun khatah fian hnih vel chah tur a ni a, tichuan 500g hian kua/hmun sawmthum (30) vel a chah a daih ang.
- Sazukuaa tur kan chahin, chhilh hnan tur.
- Ni 2/3 hnuah Sazukua lo inhawng leh zawngah Bromadiolone cake (Roban/ Moosh Moosh) dah leh tur a ni a, sazukua chu chhilh leh tur.
- Sazu thite khawn khawm a, hmun khata phumbo emaw, halral tur a ni. Sazu thite a ngai ngaia kan kalsan chuan, natna hrang hrangte a tih pun theih avangin fimkhur tur a ni.
Kan khuaah emaw kan vengah emaw sazuin kan thlai, seng tur awm lo khawpa a eichhia a nih chuan, District Agriculture Office, Saitual-ah felfai deuhin in report tur a ni. Sazu tur hrai dan tur chungchang leh sazu avanga buaina tawkte tan engtik lai pawhin District Agriculture Office Saitual-te rawn theih reng an ni a, rawn thin bawk tur a ni.
Kan buh leh thlaite sazuin a eichhiat vek loh nan leh sazu puang avanga natna thalo te a pun loh nan mipuite i fimkhur theuh ang u.
Sd/- Dr. LALNGURA TLAU
Deputy Commissioner
Saitual District : Saitual
Dated Saitual, the 29th Sept., 2025
Attachment